Đối với nhiều bạn sinh viên Dược, tuổi 22 là một độ tuổi chênh vênh khi đứng giữa nhiều định hướng việc làm trong tương lai. Hãy cùng PEC lắng nghe những chia sẻ của anh Huy Lê về nghề Trình Dược Viên Hãng để tìm ra những định hướng đúng đắn nhé.

Anh Lê Quốc Huysinh viên K69 trường ĐH Dược Hà Nội và đã ra trường được hơn 2 năm rồi. Anh công tác trong ngành Dược với vai trò là Trình dược viên, trước đó là tại Hyphens pharma, và hiện tại anh đang làm TDV cho AstraZeneca ngành hàng ung thư.

Trình Dược Viên Hãng được biết đến là một công việc có thu nhập cao và khả năng thăng tiến tốt trong ngành Dược. Tuy nhiên, để có thể trở thành 1 TDV Hãng thì không hề đơn giản chút nào, bản thân phải không ngừng cố gắng và nỗ lực để xứng đáng với vị trí đó.

Số podcast lần này với chủ đề “Nếu tôi biết được khi còn 22…” sẽ đưa chúng ta gặp gỡ anh Huy Lê để cùng lắng nghe những kinh nghiệm và những lời khuyên hữu ích của anh với các bạn sinh viên sắp ra trường, qua đó  sẽ giúp cho các độc giả EOP2 hiểu rõ hơn về TRÌNH DƯỢC VIÊN HÃNG cũng như các kỹ năng cần thiết để không ngừng “update” bản thân trở thành phiên bản hoàn hảo nhất của chính mình. 

Nếu được chọn ra 3 từ phù hợp nhất để miêu tả về bản thân thì anh sẽ chọn từ gì để có thể thể hiện rõ được con người của mình nhất ạ?

Anh sẽ tóm tắt là nhanh trong 3 từ đầu tiên đấy chính là sự xông xáo và nhiệt huyết. Điểm này rất là cần thiết đối với cả một nhân viên làm sale – làm TDV.  Thứ hai – sự chân thành, thì sự chân thành nó sẽ quan trọng trong việc làm sao để mình tạo ấn tượng, có thể xây dựng và duy trì được mối quan hệ với khách hàng. Thứ ba chính là tinh thần ham học hỏi, nó sẽ giúp cho mình phát triển bản thân mình để tạo ra được “version” tốt nhất của bản thân.

Khi còn là một sinh viên thì anh đã có định hướng rõ ràng cho mình để trở thành 1 TDV hãng chưa ạ?

Câu trả lời thực tâm nhất thì anh phải thú thật là chưa. Tuy nhiên, anh cũng rất muốn gửi gắm tới các bạn sinh viên hiện tại rằng nếu mình tìm được cho bản thân một sở thích – nghĩa là mình cảm thấy là cái sở thích đó có thể giúp cho mình phát triển tốt hơn và nó có thể gắn với nghề nghiệp thì tốt. 

Hiệu quả hơn nữa thì anh sẽ khuyên các bạn là nên mở rộng mối quan hệ của mình ra – nghĩa là mình sẽ suy nghĩ thoáng hơn 1 chút để làm sao trải nghiệm và tìm được cho bản thân mình một người hướng dẫn – hay gọi là mentor. Bản thân người mentor đó có kinh nghiệm, họ có thể chia sẻ cho mình những kinh nghiệm đó – những cái mình sẽ mất rất nhiều thời gian để có thể gặt hái được. Nó giống như là tựa sách “Những điều mà Harvard không dạy bạn”, “Giá như mà tôi biết điều này từ từ 5 năm trước” vậy.

Ví dụ như anh, anh đã đi làm được khoảng hơn 2 năm và anh cảm thấy những bài học hơn 2 năm đó mình hoàn toàn có thể tìm hiểu và chủ động tìm kiếm một mentor để có thể giảng giải cho mình những điều này khi mình vẫn đang là sinh viên. Như thế, nó sẽ tiết kiệm cho các bạn rất nhiều thời gian. 

Tuy nhiên, khi các bạn đã lựa chọn trải nghiệm một công việc nào đó thì các bạn hãy tập trung và dành hết tâm huyết cho nó để làm sao mình khám phá được khả năng tiềm ẩn của bản thân và mình thực sự có hợp, có thể gắn bó được với công việc đó hay không. Việc đó sẽ giúp các bạn – quan trọng nhất là tiết kiệm được thời gian, giống như câu nói là “Giá như” – thời gian sẽ không bao giờ có thể quay lại được.

Có rất nhiều anh chị khi mà sau khi tốt nghiệp gặp phải tình trạng khủng hoảng – khi mà không biết rằng là liệu mình sẽ làm cái gì, bản thân mình có thực sự phù hợp với công việc đó không, hoặc là có 1 số anh chị thì chưa học được cách tự lập và phụ thuộc vào gia đình. Không biết sau khi vừa tốt nghiệp thì anh có gặp cái khủng hoảng này không ạ?

Thực ra, khi bước chân vào trường Dược, trải qua những kỳ học đầu, mình đã làm quen và được trải qua đúng khái niệm “khủng hoảng” khi đang là học sinh xuất sắc ở trường cấp 3 của mình, điểm số thì rất cao, học trường chuyên,… nhưng rồi bước vào trường Dược, lúc đó mới bắt đầu làm trải sự đời. Các bạn hiện là sinh viên năm cuối thì hoàn toàn có thể hiểu được suy nghĩ ấy của anh khi đó. Thế thì ở trong giai đoạn chuyển tiếp tiếp theo – khi đang năm 4, năm 5 và chuẩn bị thực sự bước vào đời với những công việc đầu tiên của mình, các bạn hãy sẵn sàng với tâm thế là mình cũng sẽ kỳ vọng rất nhiều và cũng sẽ thất vọng rất nhiều trong khoảng thời gian đó. 

Đối với anh, anh cũng mất khoảng 2 đến 3 tháng đầu cho công việc đầu tiên đó. Anh đã cảm thấy là hơi hụt hẫng một chút khi mà những gì mình kỳ vọng cho công việc, nghĩ là mình có thể thích ứng ngay nhưng thực sự thì không. Mình còn thiếu sót rất nhiều, lo rằng liệu trong thời gian ngắn mình có học hỏi được không, có thể pass được qua giai đoạn thử việc này không và làm thế nào để lên kế hoạch cho một ngày làm việc hiệu quả giống như là các sếp, thành ra là mình chắc chắn sẽ trải qua những cái thời gian thực sự là khủng hoảng như vậy.

Vậy thì không biết trong khoảng thời gian đó, anh làm những gì để bản thân mình cảm giác bớt áp lực hơn hoặc là vượt qua nó một cách dễ dàng hơn ạ?

Chắc là các bạn cũng sẽ có suy nghĩ giống anh rằng mình có những người bạn thân, nhất là những người bạn cùng nghề với mình, thì mình hoàn toàn có thể chia sẻ. Tuy nhiên, anh thấy rằng sự chia sẻ đó sẽ giúp giải tỏa áp lực trong thời gian ngắn hạn thôi, mình vẫn nên quay lại với thực tế là công việc đó đòi hỏi mình phải chịu những áp lực như vậy và mình thực sự phải đối đầu với nó. 

Anh thấy rằng sau những khoảng thời gian cũng than vãn rất nhiều, rằng tớ cảm thấy chán quá, cảm thấy công việc này thực sự không hợp với mình lắm hay sao ấy,… thì sau khoảng thời gian đó mình cũng tự an ủi bản thân. Anh cố gắng đặt ra những mục tiêu thực tế hơn một chút, nghĩa là kỳ vọng của mình thấp xuống một chút cũng không sao, nhưng cái cảm giác khi mình đạt được mục tiêu sẽ giúp mình có động lực để thực hiện các mục tiêu tiếp theo.

Đối với anh, trong 3 tiêu chí Attitude (Thái độ) – Skill (Kỹ năng) – Knowledge (Kiến thức) khi đánh giá 1 TDV hãng thì tiêu chí gì là quan trọng nhất?

Công việc sẽ yêu cầu 1 TDV những nền tảng kiến thức nhất định. Tuy nhiên, ngoài kiến thức nền chuyên ngành Dược, mình còn cần thêm những cái kiến thức thực tế về thị trường nếu mình làm sale nữa. 

Thứ hai là Skill – Kỹ năng, ví dụ như làm sale thì cần “Selling Skill”. Kỹ năng này không phải tự nhiên có, hầu hết mọi người đều cần phải trải qua một khoảng thời gian để luyện tập và trau dồi kỹ năng. Vậy thì kỹ năng thì cũng có thể học được. 

Còn một yếu tố nữa mà em nhắc đến chính là thái độ. Thái độ làm việc là một trong những yếu tố tiên quyết giúp cho mối quan hệ của một nhân viên và một người quản lý trong công ty có “healthy” không. Đồng thời, nó sẽ giúp sự teamwork trong công việc được thăng hoa. Do đó, anh nghĩ, yếu tố quan trọng nhất đối với một TDV chính là thái độ làm việc. 

Nhân đây, anh cũng muốn gửi gắm đến các em sinh viên hiện tại đang đi học thì cũng cần thái độ nghiêm túc với việc học của mình – tất nhiên không cần đặt mục tiêu quá cao là  phải được học bổng. Tuy nhiên, hãy nghĩ lại xem, mình đã chọn công việc là một người dược sĩ thì điều cơ bản và tối thiểu sau khi mình ra trường mình để xứng đáng với danh xưng Dược sĩ đó là gì. Ví dụ như đối với anh, đơn giản là mình có thể tư vấn được cho người thân của mình những bệnh, những thuốc thông thường, thông dụng nhất. Khi đó, mình đã hoàn thành được một trong những cái mục tiêu để trở thành một người Dược sĩ rồi và chưa cần nói đến những điều cao siêu hơn.

Các bạn sinh viên nên trau dồi kỹ năng gì để có thể trở thành một ứng cử viên sáng giá và nổi bật hơn trong mắt nhà tuyển dụng ạ?

Anh thấy các bạn cần luyện tập cho mình khả năng “Thể hiện bản thân”. Thể hiện bản thân không phải là mình khoe khoang mà là mình có cái gì tốt thì cũng cần phải phát huy và thể hiện ra để mọi người thấy. Đó sẽ là ấn tượng ban đầu của người phỏng vấn và gần như là điều tiên quyết để xem liệu mình có được vào những vòng sâu hơn không. Thế nhưng cái điểm mạnh đó là gì?

Điểm mạnh dành cho các bạn sinh viên thì anh sẽ không nói đến kinh nghiệm. Kinh nghiệm thì dành cho những bạn thích trải nghiệm – các bạn có thể trải nghiệm công việc sale từ trước, tất nhiên là với những công việc tương tự như TDV hãng thì không nhận các bạn chưa tốt nghiệp, thế nên mình không có cơ hội. Tuy nhiên, mình có thể mài dũa kỹ năng bán hàng – “Selling Skill” ở những công việc khác nhau để làm sao có thể nắm bắt được tâm lý của khách hàng. Từ đó có thể tư vấn cho họ một sản phẩm nào đó, hoặc là liên quan đến chuyên môn về bệnh học.

Một điều nhắn nhủ nữa, tuy anh thấy ngoại ngữ không phải là yếu tố tiên quyết nhưng tiếng Anh thì vẫn là một thế mạnh dành cho các bạn muốn đặt mục tiêu để phỏng vấn và trở thành TDV của các công ty đa quốc gia. Các bạn cũng nên dành thời gian để làm sao có thể đáp ứng được điều kiện cơ bản của một “position” nào đó. Ví dụ như anh làm về ngành hàng ung thư ở AstraZeneca, về yếu tố cơ bản anh cũng cần phải nắm bắt được những giao tiếp cơ bản, có thể đọc hiểu được, nghiên cứu,… 

Ngoài ra, anh cũng muốn nhắn nhủ các bạn rằng đặt mục tiêu, định hướng được từ sớm thì rất là tốt, tuy nhiên các bạn đang có thế mạnh là gì thì hãy cố gắng tập trung để biến cái đó nó trở thành vũ khí của mình – nghĩa là mình thực sự giỏi điều đó – thì mình sẽ trở thành ứng viên sáng giá so với các bạn cùng trang lứa, thậm chí là so với các anh chị có kinh nghiệm với cùng với vị trí đó.

Khoảng thời gian vừa rồi, Covid-19 đã xuất hiện và đã ảnh hưởng khá là nhiều đến cuộc sống bình thường của mọi người. Vậy công việc của anh có bị ảnh hưởng nhiều không ạ?

Anh cảm thấy cuộc sống của mình thay đổi 180° vậy. Ví dụ anh làm sale bệnh viện thì bình thường sẽ lựa chọn hôm nay mình đi bệnh viện nào, đến khoa phòng nào, gặp bác sĩ nào, sẽ nói gì, thuyết phục bác sĩ kê đơn như thế nào chẳng hạn. Công việc thường ngày diễn ra rất đều đặn và mình cảm thấy rất ổn định. 

Tuy nhiên, trong đợt dịch vừa rồi, khi mà nhân viên sale không được gặp khách hàng của mình thì thực tế nó rất khó khăn, thậm chí ban đầu còn cảm thấy khá hụt hẫng. Dịch ảnh hưởng rất nhiều tới bệnh viện, trong đó số lượng bệnh nhân đang sử dụng thuốc của mình giảm đi. Như vậy, nó đã gây ra khó khăn rất lớn cho việc mình rất quan tâm khi làm sale – đó là doanh số. 

Vậy nên, trong thời gian vừa rồi các công ty, cụ thể là công ty của anh, mọi người đã ngồi lại với nhau nhằm đưa ra những hành động kịp thời để thích ứng với thời gian dịch, nhất là khi anh vào công ty đầu năm 2021, công ty đã trải qua năm 2020 với nhiều biến động. Vậy nên, anh cũng đã được thừa hưởng lại các kinh nghiệm của anh chị trong team, làm sao để thích ứng nhanh nhất với vị trí công việc.

Theo anh thì những kỹ năng nào đã đổi mới trong thời kỳ Covid này, khiến cho một Trình dược viên hãng phải trau dồi thêm?

Với tình hình dịch như vậy, đối với công việc làm sale mà nói thì năm 2020 và 2021 vừa rồi, một trong những keywords chính mà mọi người nói với nhau đó là “Being digital” – tức là “Biến chuyển mình kĩ thuật số hơn”. Thay vì những cuộc gặp “face to face” bình thường, mình cần có sự hỗ trợ của công nghệ để có thể giao tiếp và duy trì được những mối quan hệ với khách hàng. Anh thấy khi mới chuyển qua như vậy, mọi người sẽ có những bỡ ngỡ nhất định. 

Ví dụ, khi mọi người dùng full call chẳng hạn, sẽ có 1001 những trường hợp mà mình không thể giao tiếp được hiệu quả với khách hàng. Chẳng hạn đang nói chuyện với khách hàng thì mất sóng, hoặc mình gọi điện nhưng khách hàng không nhấc máy,… Tất cả những điều đó sẽ giúp mình có rất nhiều bài học, ví dụ như khách hàng này mình nên gọi khung giờ nào, mình nên gọi trong bao lâu, cần chuẩn bị những thông tin gì. Tất cả những điều đó cần được lên kế hoạch trước thì khi thực hiện, mình mới truyền tải nó một cách hiệu quả nhất. 

Đó là full call, khi các trình dược viên chỉ thể hiện được qua giọng nói của mình, việc trau dồi khả năng truyền đạt qua giọng nói như luyện giọng nói hay, nói thế nào cho rõ ràng, tránh khó khăn của đường truyền,… là rất cần thiết. Đó là những gì anh đã học được trong thời gian dịch vừa rồi. 

Còn khi áp dụng các phần mềm tiên tiến hơn như Zoom hoặc là MS Team, khi bác sĩ đồng ý trao đổi qua video call thì khi đó sẽ thuận lợi hơn. Mình có thể gây ấn tượng bằng hình ảnh của mình – ăn mặc chỉnh tề, setup chỗ ngồi yên tĩnh, camera,… Khi đó, nên chuẩn bị kỹ càng từ trước để tránh xảy ra những lỗi về kĩ thuật. Tất cả những phương tiện như anh nói, kể cả qua email, chúng đều giúp bọn anh thực hiện tốt những công việc của mình, có thể thay thế những cuộc gặp truyền thống thông thường trong khoảng thời gian vừa rồi.

Đối với 1 Extrovert – người hướng ngoại khi làm TDV thì kỹ năng giao tiếp hàng ngày sẽ không phải là một trở ngại quá lớn. Vậy liệu đối với các bạn Introvert – người hướng nội hay Ambivert – người vừa hướng nội vừa hướng ngoại thì công việc TDV hãng có phù hợp với các bạn ý không ạ?

Theo anh, việc phân ra thành hướng nội hay hướng ngoại như thế vô hình chung lại là một rào cản dành cho những bạn đang có cái nhận định mình là Introvert, ngại giao tiếp thì sẽ không phù hợp với ngành Trình dược viên này. Tất nhiên, mình vẫn đề cao những kĩ năng về giao tiếp làm sao để gây ấn tượng với khách hàng trong cuộc nói chuyện. Tuy nhiên, những kỹ năng này mình có thể học được. 

Thế nên, nếu anh là nhà tuyển dụng, anh sẽ không đánh giá một bạn qua nhận định của bạn ấy là người hướng nội hay hướng ngoại, mà anh sẽ đánh giá cách bạn ấy trả lời câu hỏi hay cách xử lý tình huống. Vậy nên các bạn sinh viên đang cảm thấy mình hướng nội nhiều thì hãy cố gắng trau dồi những kỹ năng cần thiết, ví dụ như kỹ năng giao tiếp để đáp ứng được nhu cầu của công việc đó. 

Các bạn cần có sự quan tâm, đam mê với công việc để tạo mối quan hệ và duy trì mối quan hệ với khách hàng. Mặc dù về bản chất, các bạn Introvert hay Ambivert vẫn có những rào cản về tâm lý, các bạn ngại, tuy nhiên những điều đó đều có thể vượt qua được. Anh thấy trong môi trường một công ty cũng có người nọ người kia, có những người sếp hoạt bát năng nổ, nhưng có một số người rất điềm tĩnh. Quan trọng là mình muốn theo đuổi, thì có thể cân nhắc. Introvert hay Ambivert không quan trọng.

Anh có lời khuyên nào dành cho các bạn sinh viên sắp ra trường nói riêng và các bạn sinh viên còn đang ngồi trên ghế nhà trường muốn trải nghiệm công việc này không ạ?

Với sự thay đổi của xã hội hiện tại, những công việc hiện tại thì không biết 3 năm nữa, 5 năm nữa, công việc Trình dược viên còn có vai trò tương tự như thời điểm hiện tại hay không. Tuy nhiên, mình hoàn toàn có thể tin tưởng vào việc bản thân khi có những thế mạnh nhất định thì sẽ luôn tạo ra những giá trị cho xã hội. Khi đó, các bạn vừa cảm thấy công việc của mình có ích, vừa có động lực để làm việc. Công việc đó vừa có thể nuôi sống bản thân mình, vừa xây dựng sự nghiệp vững chắc nữa. 

Đặc biệt, khi các bạn học cái gì thì nên học đến nơi đến trốn. Để có thể cạnh tranh trong môi trường hiện tại, hãy cố gắng tìm ra 1 thế mạnh cho bản thân để đẩy mạnh nó, khiến nó trở thành 1 vũ khí – để gây ấn tượng với các nhà tuyển dụng chẳng hạn.

Đó có lẽ là những điều anh muốn nhắn nhủ với anh khi mà anh vẫn đang học năm 3, năm 4 và cả các bạn SV đang còn ngồi trên ghế nhà trường. Hiện tại, với các bạn trẻ bây giờ, khi có rất nhiều nguồn thông tin, nhất là các lớp học phát triển kỹ năng, anh hy vọng là các bạn sẽ tìm được cơ hội sớm cho bản thân mình.

PEC xin cảm ơn anh Huy đã dành thời gian quý báu để chia sẻ về nghề Trình dược viên Hãng nhằm giúp độc giả hiểu thêm về công việc của anh. Chúng em mong rằng sẽ có cơ hội được hợp tác với anh nhiều hơn nữa trong các dự án sắp tới.

Hy vọng rằng với những điều anh Huy vừa chia sẻ trong buổi nói chuyện ngày hôm nay, các bạn độc giả của EOP2 sẽ có thêm cho mình những cái nhìn sâu sắc hơn về nghề Trình dược viên. Hẹn gặp lại các bạn trong các Episode tiếp theo của EOP2. 

————————————————————————————————————

EXPERIENCE OF PHARMACY – SEASON 2 – PEC’S PODCAST

Lắng nghe những chia sẻ chân thực nhất của anh chị đi trước trong ngành để giúp các bạn sinh viên có cái nhìn cụ thể, rõ ràng hơn và tìm ra được định hướng phù hợp với bản thân trong công việc sau này.

Podcast bản đầy đủ được đăng tải trên Kênh Youtube và Soundcloud

Podcast bản đầy đủ được đăng tải trên Kênh Youtube và Soundcloud

📌Youtube: https://youtu.be/OxKd0LMUdwc

📌Soundcloud: https://bitly.com.vn/8nmg19